In veel organisaties worden medewerkers beschreven in termen van bezetting, productiviteit en capaciteit.
Dat is niet vreemd.
Planningen moeten kloppen. Budgetten zijn eindig. Werk moet uitgevoerd worden.
Maar soms ontstaat hierdoor een subtiele verschuiving. Mensen worden steeds meer bekeken als een productiemiddel waarvan de benuttingsgraad zo hoog mogelijk moet zijn.
Net zoals een magazijn liefst leeg blijft.
Op tactisch niveau lijkt dat vaak een logische keuze. Wanneer iedereen volledig bezet is, lijkt de organisatie efficiënt te functioneren.
Totdat er iets verandert.
Een belangrijke klant stelt een onverwachte vraag. Een collega valt uit. Een nieuwe technologie vraagt andere vaardigheden. Een markt ontwikkelt zich sneller dan voorzien.
Juist op dat moment wordt zichtbaar hoe weinig reserve er eigenlijk aanwezig is.
We zien regelmatig organisaties waarin medewerkers jarenlang zijn geoptimaliseerd op hun huidige rol. Opleidingen worden beperkt. Rotatie tussen functies verdwijnt. Tijd voor reflectie wordt steeds schaarser.
Vanuit kostenperspectief is dat vaak goed uitlegbaar.
Vanuit aanpassingsvermogen wordt het ingewikkelder.
Want een medewerker die uitsluitend waarde toevoegt binnen zijn huidige taak is efficiënt zolang de omgeving stabiel blijft.
Maar organisaties opereren zelden in volledig stabiele omstandigheden.
Daarom is het interessant om medewerkers niet alleen te zien als capaciteit, maar ook als een vorm van strategische reserve. Niet omdat mensen ongebruikt moeten blijven, maar omdat organisaties profiteren van vaardigheden die nog niet volledig benut worden.
Dat kan brede ervaring zijn. Extra kennis. Relaties. Nieuwsgierigheid. Het vermogen om onverwachte problemen op te pakken.
Boekhoudkundig zijn dat vaak moeilijk meetbare activa.
Praktisch blijken ze regelmatig onmisbaar.
Misschien is dat ook waarom organisaties soms kwetsbaar worden zonder dat direct zichtbaar is waarom.
Niet omdat er te weinig mensen zijn.
Maar omdat er te weinig reserve aanwezig is in wat mensen kunnen bijdragen wanneer omstandigheden veranderen.
