Op een balans vinden we gebouwen, machines, voorraden en financiële reserves.
Wat meestal ontbreekt, is wat veel organisaties daadwerkelijk onderscheidt.
Kennis.
Ervaring.
Vakmanschap.
Relaties.
Het vermogen van mensen om nieuwe situaties te begrijpen en erop te reageren.
Strategisch gezien is dat opvallend.
Want juist deze factoren bepalen vaak of een organisatie zich kan aanpassen aan veranderingen. Toch worden ze zelden behandeld als een reserve die beschermd en ontwikkeld moet worden.
In plaats daarvan zien we vaak een andere benadering.
Kosten zijn concreet.
Mensen verschijnen in budgetten.
Opleidingen verschijnen in budgetten.
Ontwikkeltijd verschijnt in budgetten.
Daardoor ontstaat gemakkelijk de indruk dat deze zaken vooral uitgaven zijn die zo efficiënt mogelijk beheerst moeten worden.
Maar misschien kijken we dan naar de verkeerde kant van de vergelijking.
Een strategische reserve wordt immers niet opgebouwd omdat zij vandaag rendement moet opleveren.
Zij wordt opgebouwd omdat niemand weet welke uitdagingen morgen ontstaan.
Dat geldt voor energievoorraden.
Dat geldt voor financiële buffers.
En misschien geldt het net zo goed voor kennis en mensen.
Toch zien we regelmatig dat organisaties reserves afbouwen zodra omstandigheden gunstig lijken. Opleidingsbudgetten verdwijnen. Senior expertise wordt vervangen door goedkopere capaciteit. Tijd voor leren en experimenteren wordt teruggebracht omdat de directe opbrengst moeilijk zichtbaar is.
Dat voelt vaak rationeel.
Totdat de omgeving verandert.
Dan blijkt dat kennis niet snel kan worden ingekocht. Ervaring niet direct kan worden opgebouwd. Vertrouwen niet eenvoudig kan worden versneld.
Wat jarenlang als kostenpost werd gezien, blijkt achteraf een vorm van veerkracht te zijn geweest.
Misschien is dat de fundamentele vraag achter het Lean-denken over voorraad.
Niet alles wat ongebruikt lijkt, is verspilling.
Sommige reserves bestaan juist om ongebruikt te blijven totdat ze nodig zijn.
En als dat geldt voor schroefjes in een magazijn, waarom zouden we daar dan anders naar kijken wanneer het gaat om kennis, ervaring en mensen?
