Een medewerker maakt uitgebreide notities na een project. Een specialist documenteert oplossingen voor problemen die misschien nooit meer terugkomen. Een ervaren collega neemt de tijd om een nieuwe medewerker te begeleiden.
Op papier lijkt dat niet altijd productief.
Er worden geen producten gemaakt. Er wordt geen klant geholpen. Er wordt geen directe omzet gegenereerd.
In veel organisaties zien we daarom dat kennis wordt beoordeeld vanuit dezelfde logica als fysieke voorraad. Wat niet direct wordt gebruikt, krijgt al snel het label inefficiënt.
Dat is begrijpelijk.
De kosten zijn zichtbaar. De waarde vaak niet.
Toch ontstaat hier een interessante tegenstelling. Niemand vindt het vreemd dat een bouwmarkt een beperkte voorraad schroefjes heeft voor klanten die morgen binnen kunnen lopen. Maar wanneer medewerkers kennis opbouwen die vandaag niet direct nodig is, wordt sneller gevraagd wat het rendement daarvan precies is.
Alsof kennis pas waarde krijgt op het moment dat zij wordt ingezet.
In de praktijk werkt het vaak anders.
De waarde van kennis ontstaat juist doordat zij beschikbaar is voordat zij nodig is.
We zien dat dagelijks gebeuren. Een probleem wordt snel opgelost omdat iemand ooit iets vergelijkbaars heeft meegemaakt. Een klantvraag wordt adequaat beantwoord omdat een medewerker eerder tijd kreeg om zich ergens in te verdiepen. Een fout wordt voorkomen omdat ervaringen uit het verleden niet verloren zijn gegaan.
Dat zijn zelden spectaculaire momenten.
Maar ze bepalen wel hoe soepel werk verloopt.
De ongemakkelijke waarheid is misschien dat organisaties vaak precies weten hoeveel uren kennisontwikkeling kost, maar veel minder goed kunnen zien wat het kost wanneer die kennis ontbreekt.
Daardoor ontstaat gemakkelijk de reflex om alles wat niet direct productief lijkt weg te organiseren.
Terwijl juist daar soms de reserve zit die dagelijks werk mogelijk maakt.
Misschien is de vraag daarom niet hoeveel kennis op dit moment wordt gebruikt.
Misschien is de interessantere vraag hoeveel problemen worden voorkomen doordat die kennis al aanwezig is.
